EN SON DÜZENLEMELERLE TÜKETİCİ HAKLARI NEDİR ?
TÜKETİCİ OLARAK YASAL HAKLARIMIZI BİLİYORMUYUZ ?
MADDELER HALİNDE VE ANLAŞILIR BİR DİLLE ÖZETLEYELİM
Ülkemizin de taraf olduğu 1985 tarihli Birleşmiş Milletler Evrensel Tüketici Hakları Bildirgesine göre 9 tane temel ve evrensel tüketici hakkı mevcuttur.
Bunlar:
1) Temel İhtiyaçların Karşılanması Hakkı
2) Sağlık Ve Güvenlik Hakkı
3) Bilgi Edinme Hakkı
4) Eğitilme Hakkı
5) Zararların Giderilmesi Hakkı
6) Sağlıklı Bir Çevrede Yaşama Hakkı
7) Ekonomik Çıkarların Korunması Hakkı
8) Seçme Hakkı
9) Temsil Edilme, Örgütlenme, Sesini Duyurma Hakkıdır.
Genellikle hepimiz aldığımız ürünlerden veya bize sunulan hizmetlerden zaman zaman şikayet ederiz; ancak bu şikayetler genelde kendi kendimize olmaktadır ve hep lafta kalır. Çok fazla haklarımızı bilmediğimiz için de bir çok haklara sahip olmamıza rağmen bu haklarımızı sırf bilgisizlikten dolayı kullanmayız.
28/11/2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren “6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun” ile tüketiciye bir çok haklar tanınmıştır.
PEKİ NEDİR TÜKETİCİNİN BU HAKLARI ?
Kusurlu (Ayıplı) Mal Alanların Mevzuat Çerçevesinde Yapması Gereken İşlemler ?
Alışverişlerinizde; satın aldığınız mallardan belirli standartları bekleme hakkına sahipsiniz.
Aldığınız malda hiçbir ayıp olmamalıdır. Ambalajında , kılavuzunda yada reklamlarında belirtilen veya satıcının vaat ettiği özelliklere sahip olmalıdır. Herhangi bir malı satın alırken sözleşme yapmadıysanız,satıcı ile olan her türlü konuşmanız da sözleşme sayılır.
Bir malı aldıktan sonra ayıplı olduğunu fark ederseniz 6502 sayılı Yasanın 11.maddesi gereğince şunlardan birini yapma hakkına sahipsiniz:
MADDE 11 - Malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici;
a) Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
b) Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,
c) Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
ç) İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme,
seçimlik haklarından birini kullanabilir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Kusurlu (Ayıplı) Malın İadesinde ZAMANAŞIMI;
MADDE 12 - Kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile, malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallarda taşınmazın teslim tarihinden itibaren beş yıldır.
Dikkat edelim; ayıplı bir maldan dolayı maddi veya manevi bir zarara uğramışsanız bu zararınızı, satıcı veya üretici veya ithalatçı karşılamak zorundadır.
Bir şikâyetin çözümlenmesinde zorlanıyorsanız daha fazla çaba gösterin.
Size zorluk çıkaran veya yardımcı olmayan satıcıya, hakem heyetine gideceğinizi söylemeniz bile yeterli olabilecektir.
Haklı olduğunuza inanıyorsanız, hakkınızı aramak için size gösterilen tüm yollara başvurun.
Ayıplı Mal Ya Da Hizmet Nedir?
Ayıplı mal; ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanım kılavuzunda yer alan veya satıcı tarafından vaad edilen nitelik ve/veya niceliğine aykırı olan, tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan ya da ortadan kaldıran; maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikleri içeren mal veya hizmetlere denir.
Daha yalın bir ifadeyle arızalı, bozuk, yırtık, kullanım tarihi geçmiş, defolu, özürlü mal ve hizmetler ayıplı mal ya da hizmetlerdir.
Bu hakları kime karşı ileri sürülebilir?
Satıcı, bayi, acente, imalatçı, ithalatçı, üreticilerden herhangi birisine karşı bu hak kullanılabilir.
Bu hakları yerine getirmezlerse tüketici ne yapmalıdır?
Bu isteklerinin yerine getirilmesi için “Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri”ne gidebilir. Bu heyetler, her valilik ve kaymakamlık bünyesinde kuruludur. Yalnızca bir dilekçe ve aldığı malın faturası ya da fişi ile başvurabilir. Hiçbir masraf alınmaz. Bu heyetin verdiği karar bağlayıcı değildir. Tüketici verilen karardan memnun olmazsa mahkemeye başvurabilir.
Tüketici Hakem Heyetlerine Yapılacak Başvurularda Değeri:
· İki bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda İlçe Tüketici Hakem Heyeti,
· Büyükşehir statüsünde olan illerde iki bin Türk Lirası ile üç bin Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyeti,
· Büyükşehir statüsünde olmayan illerin merkezlerinde üç bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyeti,
· Büyükşehir statüsünde olmayan illere bağlı ilçelerde iki bin Türk Lirası ile üç bin Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyeti,
görevlidir. Bu fıkrada belirtilen parasal sınırların üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.
Görevli tüketici hakem heyetinin tespitinde başvuru tarihindeki parasal sınırlar dikkate alınır.
Tüketici hakem heyetleri görev ve yetki alanına giren başvuruları gereğini yapmak üzere kabul etmek zorundadır. Görev ve yetki alanı dışında kalan başvuruları, tüketicinin başvuru yapabileceği yerleri de belirterek başvuru sahibine iade eder.
Bu madde tüketicilerin ilgili mevzuatına göre alternatif uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurmasına engel değildir.
İLÇEMİZDE DE SIKÇA KARŞILAŞTIĞIMIZ ART NİYETLİ KAPIDAN SATIŞ YAPAN FİRMALARDAN ALINAN ÜRÜNLERDEN CAYMA VE İADESİ İLE İLGİLİ ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME.
Kapıdan satış yolu ile aldığınız, peşin ya da taksitli ürünleri aldığınız tarihten başlamak kaydıyla 7 (yedi) gün içerisinde hiçbir gerekçe göstermeden, iadeli taahhütlü gönderilmek üzere bir dilekçe ile iade edebilirsiniz. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, satış yapan firmanın iletişim firmalarının açık ve net olarak yazılı bulunduğu fatura, irsaliye vs. belgenin alınması veya firma kartının alınmasıdır.
Kapıdan Satışlara İlişkin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğinin 11.maddesinde bu husus şöyle düzenlenmiştir.
Madde 11 - Tüketici;
a) Malın teslimi ile sözleşmenin aynı tarihte yapılması durumunda sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren,
b) Malın tüketiciye teslimi sözleşmenin imzalandığı tarihten sonra ise malın teslim tarihinden itibaren,
c) Hizmet satımında, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren,
yedi günlük cayma hakkı süresinin sonuna kadar malı veya hizmeti kabul veya hiçbir gerekçe göstermeksizin reddetmekte serbesttir.
Bu süre dolmadan satıcı veya sağlayıcı, kapıdan satış işlemine konu mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasını veya borç altına sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez.
Mal veya hizmetin reddedilmesi halinde tüketici cayma kararını, herhangi bir şekil şartına bağlı kalmaksızın satıcıya bildirir.
Satıcı veya sağlayıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren yirmi gün içinde malı geri almakla yükümlüdür.
