İhale hukuku kamusal alanda ortaya çıkan ihtiyaçlar için açılan ihaleler söz konusu olduğunda devreye giren hukuk yoludur. Kamu ihale hukuku vasıtası ile kamunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları ya da yapım işleri ile ilgili olarak açılan ihalelerin kanuna uygun olması sağlanır.
İdare, ihale açacağı zaman kamusal ihtiyaçları dikkate alır. Bu hizmetlerin verilebilmesi için kamu kaynaklarının en etkili şekilde kullanılabilmesi önem taşımaktadır. Bundan dolayı da idare ihale açar. İhaleye katılan firmalar da kanunda ve mevzuatlarda belirlenen koşulları sağlamaları durumunda teklif verir. İhaleler kamunun denetimine açık ve şeffaf olarak yapılırken bir şaibe oluşması durumunda hukuk yoluna başvurma hakkı taraflara tanınır.
İhale hukuku kamu ihalelerini ilgilendiren konularda başvurulan bir hukuki uygulamadır. Kamu ihaleleri açılırken 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu dikkate alınmak zorundadır. Bu kanun uyarınca ihalelerin nasıl açılacağı ve uyuşmazlıklar konusunda da hangi yolun izleneceği belirlenmektedir.
Hukuk kuralları aracılığı ile kişi ve kurumlar arasında ortaya çıkabilecek anlaşmazlıklar söz konusu olduğunda düzenlemeler yapılır. Kanun koyucu yasaları oluştururken toplumsal düzeni sağlamaya çalışır. Toplumda ortaya çıkan ihtiyaçlar karşısında kaideler çerçevesinde hareket edilmesi toplumsal barışın sağlanması açısından önem arz eder.
Kamu kaynakları kullanılacağı zaman ihalelerin şeffaf ve denetlenebilir olması zorunludur. Rekabet koşullarına uygun olarak gerçekleştirilmesi gereken kamu ihaleleri sırasında kamunun bu hizmetleri denetleyebilir olması önem taşımaktadır.
Kamu ihaleleri açılırken mevzuatların da yakından takip edilmesi gerekir. Bu alan oldukça dinamiktir ve mevzuatların sürekli güncellenmesi nedeni ile de yakın takibi zorunludur. Bu sebeplerle de kamu ihale kanunu ile ilgili olarak danışmanlık alınacağı zaman avukatlarda olması gereken hukuki yetkinlik önemli hale gelmektedir.
Kamu İhale Kanunu
İhale hukuku aracılığı ile kamu ihalelerinin denetlenmesi mümkün olurken hukuk yoluna başvuru öncesinde bazı aşamaların geçilmesi gerekir. Kamu ihaleleri ile ilgili olarak bir şüphe ortaya çıktığında öncelikle şikâyet evresinin devreye girdiği görülür.
Şikâyet aşamasında idare kurumuna itirazların yapılması gerekir. Bu süreçte kurumun vereceği yanıt yeterli bulunmadığında itirazen şikâyet Kamu İhale Kurumu’na yapılır. Şikayetlere verilen yanıtlara bağlı olarak istenilen sonuç elde edilemezse hukuk yoluna başvuru yapmak mümkün hale gelir. Bu durumda da İdare Mahkemesi’ne dava açılabilmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca ihalenin hangi usullerde yapılması gerektiği hakkında da açıklamalar yapılır. Kamu ihale kanununa göre belirlenen temel ilkeler 5. Madde aracılığı ile açıklığa kavuşturulurken açık ihale usulü ve belli istekliler arasındaki ihale usulü temel ilkeler olarak kabul edilir.
İhale kanunu uyarınca pazarlık usulü ile ihale açılacağı zaman özel şartların oluşması gerekir. Kanunda belirlenen özel hallerde kullanılan bu yöntem dışında bir ihale usulünden yararlanıldığı görülmemektedir. Bundan dolayı da kamu ihaleleri açılırken 3 ihale usulünün uygulanması söz konusudur.
