Yaşadığımız dönemde enerji, giderek en önem verilen bir kavram olarak bütün insanları etkisi altına almaktadır. Bilhassa “sürdürülebilir gelişme” kavramının evren üzerinde bütün toplumların üzerine önem ile durduğu bir konu haline gelmesi, yaşadığımız dönemde, rutin enerji kaynaklarının verimli bir şekilde tüketimi ve üretimi, çevre tesirlerinin en hafife indirilmesi beraberinde, tükenmez ve temiz enerji kaynaklarına geçişi gündem haline gelmiştir. Bilhassa fazlalaşan enerji isteğinin büyük oranda fosil yakıtlardan karşılanıyor olmasının sonuçları olarak meydana gelen çevre kirliliği ve küresel ısınma problemleri ile fosil yakıtların yakın olan bir gelecekte biteceği ileri görüşü yenilenebilir enerji çalışmalarının yaygın olmasına sebep olmuştur. Bu yerlerde evrendeki çalışmalardan uzak durmamak, gerek bu hususlarda yetişmiş insan kuvvetine, gerek de üniversitelerde bu hususlardaki araştırmaların yoğunlaşmasıyla ilişkilidir.
Yenilenebilir Enerji Nedir?
Yenilenebilir enerji, devamlı ilerleyen doğal süreçlerdeki mevcut olan enerji akışından sağlanan bir enerjidir. Yaşadığımız dönemde küresel enerjinin %80’i fosil yakıtlarından elde edilmektedir. Yenilenebilir enerji kaynakları petrol, kömür ve doğalgaz gibi fosil yakıtları olan bağımlılığı hafifletmede en mühim rollerden birini üstlenmektedir. Yenilenebilir enerji kaynakları Rüzgar, Güneş, Jeotermal, Biyokütle, Hidrojen, Hidrolik ve Okyanus enerjisi şeklinde sıralanmaktadır.
Güneş, rüzgar, su ve dalga gibi kendiliğinden bitmeden farklı enerji kaynaklarının üretimi için kullanımı tercih edilen kaynaklar yenilenebilir enerji kaynakları olarak adlandırılmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynakları doğal kaynaklardan temin edilir ve devamlılığı mümkün olan enerji olmaktadırlar.
Yenilenebilir enerji kaynakları, fosil enerji kaynakları gibi zaman geçtikçe tükenmez. Doğalgaz, petrol, kömür gibi kaynaklarımız yenilenemeyen enerji kaynaklarına örnek olmaktadırlar.
İçerik Kaynağı: narterlaw enerji hukuku içeriği
Güneş Enerjisi
Güneş, güneş sistemi içerisinde yer alan bütün gezegenler için enerji kaynağı konumundadır. Bilhassa yaşadığımız evrendeki bütün canlılar için vazgeçilmeyen bir kaynaktır.
Bilhassa yaz mevsiminde kullanımının vermiş olduğu çabukluk ve elektrik faturalarında sağlamış olduğu büyük ölçüdeki düşüşlerde güneş panelleri yaşadığımız dönemde en mühim yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde ilk sıralarda bulunmaktadır.
Köy ve kentlerdeki konutların çatılarında sık sık denk geldiğimiz güneş panelleriyle su ısıtılabilir, evin sıcak su gereksinimi giderilebilir veya sıcak su, evin ısıtma tesisatında verilerek ısınma gereksiniminin giderilmesinde kullanılabilir.
Güneş enerjisi teknolojileri güneş ışınlarını bir araya getirerek ısı ya da elektrik üretimini sağlar. Güneş enerjisi ısı, ışık ve elektrik biçiminde değerlenmektedir.
Güneş enerji sistemlerini bir araya getiren enerjiyi doğrudan elektriğe dönüştürmektedir ve konut çatılarına, cihazlara, arabalara konumlandırılabilir. Konsantre güneş enerjisi santralleri lens ve ayna düzenekleriyle güneş ışınlarını nispeten küçük bir yere yansıtma esasına göre çalışarak ısı ya da elektrik üretmek için kullanılabilmektedir.
Rüzgar Enerjisi
Rüzgar enerjisinin kaynağı aslına bakılırsa güneş enerjisidir. Güneş enerjisi denizleri ve karaları aynı ölçüde ısıtamadığından meydana gelen basınç farkı rüzgarı oluşturur. Rüzgarın tesirinin çok hissedildiği yerlerde kurulan rüzgar tribünleri rüzgarın mevcut olan kinetik enerjisini önce mekanik enerjiye, daha sonrasında elektrik enerjisine döndürmektedir. Rüzgardan ortaya çıkan enerji rüzgarın o anki hızına ve esme süresi ile ilişkilidir.
Rüzgar enerjisi yaşadığımız dönemde Dünya’nın elektrik gereksiniminin %2’sini karşılamaktadır. Rüzgar tribünü teknolojilerinin başka elektrik üretimi teknikleri ile kıyaslandığında etrafa zararlı tesiri oldukça azdır.
Jeotermal Enerji
Jeotermal, yer ısısı anlamına gelir. Doğa olayları ve bilhassa yağış sonucu meydana gelen sular yer kabuğu çatlaklarından magma tabakasına erişir. Magma katmanında bulunan ısınmış haldeki sular sıcak su ve buhar olarak yeryüzüne erişir. Yeryüzüne erişen bu buhar ve su tribünlerin sayesinde pek çok enerji çeşidine dönebilir. Genel olarak bakıldığında yer kabuğunda depolanan ısı enerjisi, jeotermal enerjinin oluşmasında rol oynamaktadır. Yeryüzüne çıkarılan bu enerji inşa edilen elektrik santralleri ile elektrik enerjisine dönüştürülür. Ayriyeten ev ve iş yerlerinde tercih edilen merkezi soğutma ve ısıtma sistemlerinde, hasta kişilerin kullandığı pek çok fizik tedavi merkezinde ve turistik merkezde de tercih edebilirler.
Hidroelektrik Enerjisi
Bu enerjinin temeline bakıldığında, akan suyun enerjisini kullanmak ve bu enerji türünü elektrik enerjisine dönüştürmek mümkündür. Hidroelektrik enerji santralleri yenilenebilmektedir. Doğa için temiz bir enerji kaynağıdırlar. Yükseltinin çok olduğu alanlarda suyun akışı çok olacağından dolayı, bu santraller bu yerlerde kullanılmaya daha elverişli olacaktır. Hidroelektrik santrallerde akan suyun enerjisini göz önüne aldığından balıkçılığı ilerletmede, erişimi kolaylaştırmada, sulamada ve en fazla da enerji üretiminde tercih edilmektedir.
Hidrojen Enerjisi
Yaşadığımız dönemde tercih edilmekte olan teknoloji ve üretim güçlüğü sebebi ile kullanımı henüz yaygınlaşmamıştır. Fakat teknolojinin ilerlemesiyle beraber temiz bir enerji kaynağı olarak dünyanın enerji gereksinimini gidermede en mühim adaylardan biri olmaktadır. Gelecek zamanda elektrik, yakıt ve ısı üretiminde hidrojen enerjisinin tercih edileceğinden bahsedebiliriz.
Dalga Enerjisi
Okyanusları aslına bakılırsa iki ayrı enerji kaynağı olarak düşünebilirsiniz. İlki güneş ısısıyla ilişkili termal enerji, ikincisiyse gelgitlerden ve dalgalardan beslenen mekanik enerjilerdir.
Dünyanın yüzeysel olarak %70’lik kısmını saran okyanuslar bunun yanında, dünyanın en büyük güneş toplayıcılarını da meydana getirirler.
Okyanusların üzerindeki çok ısınan suyla derinlerdeki derin suların ısı farkı, doğal bir termal enerjiyi ortaya çıkarmaktadır. Yeteri kadar faydalanabildiği takdirde, bu enerjinin ufak bir kısmı bile tüm dünyanın enerji gereksinimini gidermeye yeterli olacaktır.
